
Kablo Nedir?
Kablonun temel yapısını, çeşitlerini, kullanım alanlarını ve sahada karşılaşılan arızaları marka bağımsız şekilde incele.
Kablo nedir?
Kablo; elektrik enerjisini, kumanda sinyalini veya haberleşme bilgisini bir noktadan başka bir noktaya iletmek için kullanılan, bir veya daha fazla iletkenin yalıtım ve gerektiğinde koruyucu katmanlarla bir araya getirildiği iletim elemanıdır.
Nelerden oluşur?
- İletken: Elektrik akımını taşır. Bakır ve alüminyum en yaygın iletken malzemelerdir.
- İzolasyon: İletkeni çevreden ve diğer iletkenlerden elektriksel olarak ayırır.
- Ekran: Özellikle hassas sinyal ve haberleşme kablolarında elektromanyetik etkileri azaltmaya yardımcı olur.
- Dolgu ve ayırıcı katmanlar: Çok damarlı yapılarda mekanik düzen ve koruma sağlar.
- Dış kılıf: Kabloyu mekanik, kimyasal ve çevresel etkilere karşı korur.
Kablo çeşitleri
- Tek damarlı kablolar
- Çok damarlı kablolar
- Enerji ve güç kabloları
- Kumanda kabloları
- Sinyal ve enstrümantasyon kabloları
- Ekranlı kablolar
- Haberleşme kabloları
- Esnek ve hareketli kablolar
- Isıya, yağa veya kimyasallara dayanıklı özel kablolar
Nerelerde kullanılır?
Enerji dağıtımı, motor beslemeleri, kumanda panoları, sensör bağlantıları, makine otomasyonu, saha enstrümantasyonu, haberleşme hatları ve hareketli makine uygulamalarında kullanılır.
Sahada en sık karşılaşılan kablo sorunları
Isıya, yağa veya kimyasallara dayanıklı özel kablolar
Bu tip için sahada en az 5 yaygın arıza ve çözüm yaklaşımı bulunur.
1. Isı nedeniyle izolasyonun sertleşmesi
Muhtemel nedenler: İletkenin uzun süre izin verilen sıcaklığın üzerinde çalışması, sıcak yüzeye yakınlık veya kablonun taşıdığı akımın oluşturduğu ısı.
Kontrol: Enerjiyi güvenli şekilde ayır; kablo yüzeyinde sertleşme, renk değişimi ve çatlak ara. Uygunsa iletken sıcaklığını ve yük akımını kablonun anma değeriyle karşılaştır.
Çözüm: Kabloyu uygun sıcaklık sınıfındaki ürünle değiştir; güzergâhı sıcak kaynaktan uzaklaştır veya gerekiyorsa uygun ısı koruması kullan. Aşırı akım varsa nedenini gider.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “1. Isı nedeniyle izolasyonun sertleşmesi” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Enerjiyi güvenli şekilde ayır; kablo yüzeyinde sertleşme, renk değişimi ve çatlak ara.
- 3 — Ölç / test et: Uygunsa iletken sıcaklığını ve yük akımını kablonun anma değeriyle karşılaştır.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: İletkenin uzun süre izin verilen sıcaklığın üzerinde çalışması, sıcak yüzeye yakınlık veya kablonun taşıdığı akımın oluşturduğu ısı. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Kabloyu uygun sıcaklık sınıfındaki ürünle değiştir; güzergâhı sıcak kaynaktan uzaklaştır veya gerekiyorsa uygun ısı koruması kullan. Aşırı akım varsa nedenini gider. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
2. Yağ veya kimyasal nedeniyle kılıfın şişmesi
Muhtemel nedenler: Kablo dış kılıfı veya izolasyon malzemesinin temas ettiği yağ, solvent, temizlik kimyasalı ya da proses sıvısıyla kimyasal uyumsuzluğu.
Kontrol: Şişen bölgenin kimyasalla temasını ve kablonun malzeme/kimyasal dayanım sınıfını kontrol et; damar izolasyonunda yumuşama veya yapışma olup olmadığını incele.
Çözüm: Kimyasala dayanıklı ve uygulamaya uygun kablo seç; temas kaynağını gider ve hasarlı kabloyu değiştir. Sadece dış kılıfı bantlamak kalıcı çözüm değildir.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “2. Yağ veya kimyasal nedeniyle kılıfın şişmesi” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Şişen bölgenin kimyasalla temasını ve kablonun malzeme/kimyasal dayanım sınıfını kontrol et; damar izolasyonunda yumuşama veya yapışma olup olmadığını incele.
- 3 — Ölç / test et: Şişen bölgenin kimyasalla temasını ve kablonun malzeme/kimyasal dayanım sınıfını kontrol et; damar izolasyonunda yumuşama veya yapışma olup olmadığını incele.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Kablo dış kılıfı veya izolasyon malzemesinin temas ettiği yağ, solvent, temizlik kimyasalı ya da proses sıvısıyla kimyasal uyumsuzluğu. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Kimyasala dayanıklı ve uygulamaya uygun kablo seç; temas kaynağını gider ve hasarlı kabloyu değiştir. Sadece dış kılıfı bantlamak kalıcı çözüm değildir. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
3. Malzeme uyumsuzluğu
Muhtemel nedenler: Kablo izolasyon/kılıf malzemesinin ortam sıcaklığına, yağa, çözücüye, UV ışığına veya başka kimyasallara uygun olmaması.
Kontrol: Kablo üzerindeki tip bilgisini ve teknik dokümanı çalışma ortamıyla karşılaştır; hasarın yalnızca temas bölgesinde yoğunlaşıp yoğunlaşmadığını kontrol et.
Çözüm: Ortam şartlarına uygun izolasyon ve kılıf malzemesine sahip kablo kullan; yeni kabloyu üretici kullanım şartlarına göre döşe.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “3. Malzeme uyumsuzluğu” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Kablo üzerindeki tip bilgisini ve teknik dokümanı çalışma ortamıyla karşılaştır; hasarın yalnızca temas bölgesinde yoğunlaşıp yoğunlaşmadığını kontrol et.
- 3 — Ölç / test et: Kablo üzerindeki tip bilgisini ve teknik dokümanı çalışma ortamıyla karşılaştır; hasarın yalnızca temas bölgesinde yoğunlaşıp yoğunlaşmadığını kontrol et.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Kablo izolasyon/kılıf malzemesinin ortam sıcaklığına, yağa, çözücüye, UV ışığına veya başka kimyasallara uygun olmaması. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Ortam şartlarına uygun izolasyon ve kılıf malzemesine sahip kablo kullan; yeni kabloyu üretici kullanım şartlarına göre döşe. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
4. Dış kılıfta çatlama
Muhtemel nedenler: UV yaşlanması, düşük sıcaklıkta sertleşme, ısı çevrimleri, kimyasal etki veya mekanik bükülme.
Kontrol: Çatlakların sabit bölgede mi yoksa hareketli/bükülen bölgede mi oluştuğunu incele; kablo yaşını ve çevresel koşulları kontrol et.
Çözüm: Hasarlı kabloyu değiştir; bükülme, UV veya kimyasal etkisini azalt. Kılıf hasarı damar izolasyonuna ulaştıysa izolasyon ölçümü yapmadan tekrar enerjilendirme.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “4. Dış kılıfta çatlama” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Çatlakların sabit bölgede mi yoksa hareketli/bükülen bölgede mi oluştuğunu incele; kablo yaşını ve çevresel koşulları kontrol et.
- 3 — Ölç / test et: Çatlakların sabit bölgede mi yoksa hareketli/bükülen bölgede mi oluştuğunu incele; kablo yaşını ve çevresel koşulları kontrol et.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: UV yaşlanması, düşük sıcaklıkta sertleşme, ısı çevrimleri, kimyasal etki veya mekanik bükülme. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Hasarlı kabloyu değiştir; bükülme, UV veya kimyasal etkisini azalt. Kılıf hasarı damar izolasyonuna ulaştıysa izolasyon ölçümü yapmadan tekrar enerjilendirme. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
5. Ortam şartına uygun olmayan kablo seçimi
Muhtemel nedenler: Kablo sıcaklık, yağ/kimyasal, hareket, UV, dış ortam veya mekanik darbe koşullarına göre seçilmemiş olabilir.
Kontrol: Kablo tipini uygulamanın sıcaklık, hareket, kimyasal ve mekanik şartlarıyla karşılaştır; yalnızca kesite bakarak seçim yapılmadığını doğrula.
Çözüm: Elektriksel kesitin yanında çevresel dayanımı da uygun bir kablo seç; kablo kanalı, rakor ve bağlantı elemanlarını da aynı çevre koşullarına uygun seç.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “5. Ortam şartına uygun olmayan kablo seçimi” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Kablo tipini uygulamanın sıcaklık, hareket, kimyasal ve mekanik şartlarıyla karşılaştır; yalnızca kesite bakarak seçim yapılmadığını doğrula.
- 3 — Ölç / test et: Kablo tipini uygulamanın sıcaklık, hareket, kimyasal ve mekanik şartlarıyla karşılaştır; yalnızca kesite bakarak seçim yapılmadığını doğrula.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Kablo sıcaklık, yağ/kimyasal, hareket, UV, dış ortam veya mekanik darbe koşullarına göre seçilmemiş olabilir. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Elektriksel kesitin yanında çevresel dayanımı da uygun bir kablo seç; kablo kanalı, rakor ve bağlantı elemanlarını da aynı çevre koşullarına uygun seç. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
Esnek ve hareketli kablolar
Bu tip için sahada en az 5 yaygın arıza ve çözüm yaklaşımı bulunur.
1. Bükülme nedeniyle damar kopması
Muhtemel nedenler: Hareket yarıçapının küçük olması, kablonun zincir içinde yanlış yerleşmesi, sürekli tek noktadan bükülme veya çekme kuvveti.
Kontrol: Enerji kesikken süreklilik ölç; kabloyu hareket ettirerek arızanın değişip değişmediğini gözle ve hareket zincirindeki bükülme yarıçapını kontrol et.
Çözüm: Hareketli uygulamaya uygun kablo kullan; üretici minimum bükülme yarıçapına uy, kabloyu sıkıştırma ve çekme yükünden koru.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “1. Bükülme nedeniyle damar kopması” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Enerji kesikken süreklilik ölç; kabloyu hareket ettirerek arızanın değişip değişmediğini gözle ve hareket zincirindeki bükülme yarıçapını kontrol et.
- 3 — Ölç / test et: Enerji kesikken süreklilik ölç; kabloyu hareket ettirerek arızanın değişip değişmediğini gözle ve hareket zincirindeki bükülme yarıçapını kontrol et.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Hareket yarıçapının küçük olması, kablonun zincir içinde yanlış yerleşmesi, sürekli tek noktadan bükülme veya çekme kuvveti. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Hareketli uygulamaya uygun kablo kullan; üretici minimum bükülme yarıçapına uy, kabloyu sıkıştırma ve çekme yükünden koru. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
2. Hareket zincirinde kılıf aşınması
Muhtemel nedenler: Kablonun zincir elemanına sürtmesi, kabloların birbirine baskı yapması veya zincirin doluluk/yerleşiminin uygun olmaması.
Kontrol: Kılıf üzerinde tekrarlayan sürtünme izlerini ve zincir içindeki serbest hareketi kontrol et; kablonun başka kabloyla çapraz sıkışıp sıkışmadığına bak.
Çözüm: Kabloyu zincir içinde doğru ayırıcılarla yerleştir; sürtünme ve sıkışmayı gider. Kılıf hasarlıysa kabloyu yenile.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “2. Hareket zincirinde kılıf aşınması” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Kılıf üzerinde tekrarlayan sürtünme izlerini ve zincir içindeki serbest hareketi kontrol et; kablonun başka kabloyla çapraz sıkışıp sıkışmadığına bak.
- 3 — Ölç / test et: Kılıf üzerinde tekrarlayan sürtünme izlerini ve zincir içindeki serbest hareketi kontrol et; kablonun başka kabloyla çapraz sıkışıp sıkışmadığına bak.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Kablonun zincir elemanına sürtmesi, kabloların birbirine baskı yapması veya zincirin doluluk/yerleşiminin uygun olmaması. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Kabloyu zincir içinde doğru ayırıcılarla yerleştir; sürtünme ve sıkışmayı gider. Kılıf hasarlıysa kabloyu yenile. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
3. Tekrarlı hareketten iletken yorulması
Muhtemel nedenler: Çok sayıda bükülme çevrimi, küçük bükülme yarıçapı, eksen dışı hareket veya uygun olmayan kablo konstrüksiyonu.
Kontrol: Arızanın belirli bir hareket konumunda ortaya çıkıp çıkmadığını kontrol et; iletken sürekliliğini farklı bükülme konumlarında ölç.
Çözüm: Yüksek çevrim ömrüne uygun hareketli kablo kullan; güzergâhı ve bükülme yarıçapını düzelt. Arızalı damarı ek yapmak yerine uygun şekilde değiştir.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “3. Tekrarlı hareketten iletken yorulması” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Arızanın belirli bir hareket konumunda ortaya çıkıp çıkmadığını kontrol et; iletken sürekliliğini farklı bükülme konumlarında ölç.
- 3 — Ölç / test et: Arızanın belirli bir hareket konumunda ortaya çıkıp çıkmadığını kontrol et; iletken sürekliliğini farklı bükülme konumlarında ölç.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Çok sayıda bükülme çevrimi, küçük bükülme yarıçapı, eksen dışı hareket veya uygun olmayan kablo konstrüksiyonu. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Yüksek çevrim ömrüne uygun hareketli kablo kullan; güzergâhı ve bükülme yarıçapını düzelt. Arızalı damarı ek yapmak yerine uygun şekilde değiştir. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
4. Konnektör tarafında kırılma
Muhtemel nedenler: Konnektöre yakın bölgede yeterli kablo sabitlemesi olmaması, çekme kuvveti veya tekrarlı bükülmenin konnektör çıkışında yoğunlaşması.
Kontrol: Konnektörün hemen arkasında kılıf ve damar kırılması olup olmadığını kontrol et; kablo sabitlemesinin yükü konnektöre aktarıp aktarmadığını incele.
Çözüm: Kabloyu strain-relief ile sabitle; konnektör çıkışında üretici bükülme koşullarına uy ve hasarlı kısmı yenile.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “4. Konnektör tarafında kırılma” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Konnektörün hemen arkasında kılıf ve damar kırılması olup olmadığını kontrol et; kablo sabitlemesinin yükü konnektöre aktarıp aktarmadığını incele.
- 3 — Ölç / test et: Konnektörün hemen arkasında kılıf ve damar kırılması olup olmadığını kontrol et; kablo sabitlemesinin yükü konnektöre aktarıp aktarmadığını incele.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Konnektöre yakın bölgede yeterli kablo sabitlemesi olmaması, çekme kuvveti veya tekrarlı bükülmenin konnektör çıkışında yoğunlaşması. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Kabloyu strain-relief ile sabitle; konnektör çıkışında üretici bükülme koşullarına uy ve hasarlı kısmı yenile. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
5. Uygun olmayan bükülme yarıçapı
Muhtemel nedenler: Kablonun izin verilen minimum dinamik bükülme yarıçapından daha sıkı döndürülmesi.
Kontrol: Kurulumdaki gerçek bükülme yarıçapını ölç ve kablo datasheetindeki dinamik değere göre karşılaştır.
Çözüm: Güzergâhı genişlet veya uygun hareketli kablo seç; sabit ve dinamik bükülme değerlerini birbirine karıştırma.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “5. Uygun olmayan bükülme yarıçapı” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Kurulumdaki gerçek bükülme yarıçapını ölç ve kablo datasheetindeki dinamik değere göre karşılaştır.
- 3 — Ölç / test et: Kurulumdaki gerçek bükülme yarıçapını ölç ve kablo datasheetindeki dinamik değere göre karşılaştır.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Kablonun izin verilen minimum dinamik bükülme yarıçapından daha sıkı döndürülmesi. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Güzergâhı genişlet veya uygun hareketli kablo seç; sabit ve dinamik bükülme değerlerini birbirine karıştırma. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
Haberleşme kabloları
Bu tip için sahada en az 5 yaygın arıza ve çözüm yaklaşımı bulunur.
1. Haberleşmenin tamamen kesilmesi
Muhtemel nedenler: Kablo kopukluğu, yanlış damar/polarite, yanlış topoloji, eksik sonlandırma, ortak referans problemi veya fiziksel katman arızası.
Kontrol: Önce besleme ve fiziksel bağlantıyı kontrol et; kablo sürekliliği, polarite, ekran/ortak referans ve gerekiyorsa hat sonlandırmasını doğrula.
Çözüm: Hatalı bağlantıyı düzelt, hasarlı kabloyu değiştir ve topoloji/sonlandırmayı kullanılan haberleşme standardına göre düzenle.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “1. Haberleşmenin tamamen kesilmesi” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Önce besleme ve fiziksel bağlantıyı kontrol et; kablo sürekliliği, polarite, ekran/ortak referans ve gerekiyorsa hat sonlandırmasını doğrula.
- 3 — Ölç / test et: Önce besleme ve fiziksel bağlantıyı kontrol et; kablo sürekliliği, polarite, ekran/ortak referans ve gerekiyorsa hat sonlandırmasını doğrula.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Kablo kopukluğu, yanlış damar/polarite, yanlış topoloji, eksik sonlandırma, ortak referans problemi veya fiziksel katman arızası. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Hatalı bağlantıyı düzelt, hasarlı kabloyu değiştir ve topoloji/sonlandırmayı kullanılan haberleşme standardına göre düzenle. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
2. Paket veya veri kaybı
Muhtemel nedenler: Elektromanyetik parazit, zayıf bağlantı, yanlış kablo tipi, hat empedansının bozulması veya haberleşme hızının fiziksel hatta uygun olmaması.
Kontrol: Hata sayaçlarını ve bağlantı noktalarını kontrol et; güç kablolarına yakınlık, ekranlama ve sonlandırmayı incele.
Çözüm: Uygun haberleşme kablosu kullan; güzergâhı ayır, ekranlamayı ve sonlandırmayı standarda göre düzelt. Sorun devam ederse haberleşme hızını ve ağ yükünü kontrol et.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “2. Paket veya veri kaybı” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Hata sayaçlarını ve bağlantı noktalarını kontrol et; güç kablolarına yakınlık, ekranlama ve sonlandırmayı incele.
- 3 — Ölç / test et: Hata sayaçlarını ve bağlantı noktalarını kontrol et; güç kablolarına yakınlık, ekranlama ve sonlandırmayı incele.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Elektromanyetik parazit, zayıf bağlantı, yanlış kablo tipi, hat empedansının bozulması veya haberleşme hızının fiziksel hatta uygun olmaması. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Uygun haberleşme kablosu kullan; güzergâhı ayır, ekranlamayı ve sonlandırmayı standarda göre düzelt. Sorun devam ederse haberleşme hızını ve ağ yükünü kontrol et. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
3. İletişimin aralıklı kopması
Muhtemel nedenler: Titreşimle gevşeyen konnektör, hareketli kabloda iç kırılma, sınırda sinyal seviyesi veya elektromanyetik parazit.
Kontrol: Kabloyu ve konnektörleri hareket altında gözle; hata oluştuğu anda fiziksel bağlantı ve besleme değerlerini kontrol et.
Çözüm: Gevşek/hasarlı bağlantıyı yenile, hareketli bölümü uygun kabloyla değiştir ve parazit kaynağını ayır.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “3. İletişimin aralıklı kopması” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Kabloyu ve konnektörleri hareket altında gözle; hata oluştuğu anda fiziksel bağlantı ve besleme değerlerini kontrol et.
- 3 — Ölç / test et: Kabloyu ve konnektörleri hareket altında gözle; hata oluştuğu anda fiziksel bağlantı ve besleme değerlerini kontrol et.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Titreşimle gevşeyen konnektör, hareketli kabloda iç kırılma, sınırda sinyal seviyesi veya elektromanyetik parazit. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Gevşek/hasarlı bağlantıyı yenile, hareketli bölümü uygun kabloyla değiştir ve parazit kaynağını ayır. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
4. Yanlış damar veya polarite bağlantısı
Muhtemel nedenler: Çift bükümlü veya polariteli haberleşme hatlarında damarların ters/yanlış bağlanması.
Kontrol: Şemadaki A/B, +/− veya TX/RX bağlantılarını iki uçta karşılaştır; kablo sürekliliğini uçtan uca doğrula.
Çözüm: Damarları doğru terminale bağla; haberleşme standardının izin verdiği polarite/topoloji şartlarını uygula.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “4. Yanlış damar veya polarite bağlantısı” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Şemadaki A/B, +/− veya TX/RX bağlantılarını iki uçta karşılaştır; kablo sürekliliğini uçtan uca doğrula.
- 3 — Ölç / test et: Şemadaki A/B, +/− veya TX/RX bağlantılarını iki uçta karşılaştır; kablo sürekliliğini uçtan uca doğrula.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Çift bükümlü veya polariteli haberleşme hatlarında damarların ters/yanlış bağlanması. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Damarları doğru terminale bağla; haberleşme standardının izin verdiği polarite/topoloji şartlarını uygula. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
5. Empedans veya sonlandırma problemi
Muhtemel nedenler: Hat sonlandırmasının eksik/fazla olması, yanlış direnç değeri veya uygun olmayan kablo geometrisi.
Kontrol: Kullanılan fiziksel katmanın gerektirdiği sonlandırmayı kontrol et; mümkünse uygun ölçüm cihazıyla hattın sinyal bütünlüğünü incele.
Çözüm: Sonlandırmayı standarda göre düzelt; gereksiz paralel sonlandırmaları kaldır ve uygun karakteristik empedanslı kablo kullan.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “5. Empedans veya sonlandırma problemi” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Kullanılan fiziksel katmanın gerektirdiği sonlandırmayı kontrol et; mümkünse uygun ölçüm cihazıyla hattın sinyal bütünlüğünü incele.
- 3 — Ölç / test et: Kullanılan fiziksel katmanın gerektirdiği sonlandırmayı kontrol et; mümkünse uygun ölçüm cihazıyla hattın sinyal bütünlüğünü incele.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Hat sonlandırmasının eksik/fazla olması, yanlış direnç değeri veya uygun olmayan kablo geometrisi. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Sonlandırmayı standarda göre düzelt; gereksiz paralel sonlandırmaları kaldır ve uygun karakteristik empedanslı kablo kullan. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
Ekranlı kablolar
Bu tip için sahada en az 5 yaygın arıza ve çözüm yaklaşımı bulunur.
1. Ekranın iki uçta hatalı topraklanması
Muhtemel nedenler: Ekranın iki uçta düşük empedanslı şekilde bağlanması, özellikle hassas sinyal devrelerinde dolaşan toprak akımlarına yol açabilir; ancak doğru bağlantı yöntemi sistem topolojisine ve EMC tasarımına bağlıdır.
Kontrol: Ekranın iki uçta nasıl sonlandırıldığını, ekipmanın üretici/tesis EMC kuralını ve ekran üzerinden istenmeyen akım olup olmadığını kontrol et.
Çözüm: Tek uç veya iki uç ekran bağlantısını körlemesine seçme; sistemin EMC/topraklama tasarımına göre uygula. Uygunsuz köprüleri kaldır veya gerekli eşpotansiyel bağlantıyı düzelt.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “1. Ekranın iki uçta hatalı topraklanması” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Ekranın iki uçta nasıl sonlandırıldığını, ekipmanın üretici/tesis EMC kuralını ve ekran üzerinden istenmeyen akım olup olmadığını kontrol et.
- 3 — Ölç / test et: Ekranın iki uçta nasıl sonlandırıldığını, ekipmanın üretici/tesis EMC kuralını ve ekran üzerinden istenmeyen akım olup olmadığını kontrol et.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Ekranın iki uçta düşük empedanslı şekilde bağlanması, özellikle hassas sinyal devrelerinde dolaşan toprak akımlarına yol açabilir; ancak doğru bağlantı yöntemi sistem topolojisine ve EMC tasarımına bağlıdır. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Tek uç veya iki uç ekran bağlantısını körlemesine seçme; sistemin EMC/topraklama tasarımına göre uygula. Uygunsuz köprüleri kaldır veya gerekli eşpotansiyel bağlantıyı düzelt. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
2. Ekranın kopması
Muhtemel nedenler: Kablo bükülmesi, mekanik hasar, hatalı sıyırma veya bağlantı noktasında ekran örgüsünün kesilmesi.
Kontrol: Enerjiyi güvenli şekilde ayır; ekran sürekliliğini uygun ölçümle ve iki uçtan kontrol et, özellikle rakor/konnektör çevresini incele.
Çözüm: Kopmuş ekranı uygun sonlandırma yöntemiyle yenile veya kabloyu değiştir; ekranı yalnızca rastgele bir kabloyla uzatmak yerine EMC uyumlu sonlandır.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “2. Ekranın kopması” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Enerjiyi güvenli şekilde ayır; ekran sürekliliğini uygun ölçümle ve iki uçtan kontrol et, özellikle rakor/konnektör çevresini incele.
- 3 — Ölç / test et: Enerjiyi güvenli şekilde ayır; ekran sürekliliğini uygun ölçümle ve iki uçtan kontrol et, özellikle rakor/konnektör çevresini incele.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Kablo bükülmesi, mekanik hasar, hatalı sıyırma veya bağlantı noktasında ekran örgüsünün kesilmesi. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Kopmuş ekranı uygun sonlandırma yöntemiyle yenile veya kabloyu değiştir; ekranı yalnızca rastgele bir kabloyla uzatmak yerine EMC uyumlu sonlandır. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
3. Parazitli ölçüm
Muhtemel nedenler: Ekranın yanlış sonlandırılması, güç kablolarına yakınlık, uzun paralel güzergâh veya zayıf elektromanyetik ayırma.
Kontrol: Sinyal değerini parazit kaynağı devredeyken/devre dışıyken karşılaştır; ekran bağlantısı ve kablo güzergâhını kontrol et.
Çözüm: Sinyal ve güç kablolarını ayır; ekranı sistem tasarımına uygun sonlandır ve gerekiyorsa kablo güzergâhını değiştir.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “3. Parazitli ölçüm” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Sinyal değerini parazit kaynağı devredeyken/devre dışıyken karşılaştır; ekran bağlantısı ve kablo güzergâhını kontrol et.
- 3 — Ölç / test et: Sinyal değerini parazit kaynağı devredeyken/devre dışıyken karşılaştır; ekran bağlantısı ve kablo güzergâhını kontrol et.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Ekranın yanlış sonlandırılması, güç kablolarına yakınlık, uzun paralel güzergâh veya zayıf elektromanyetik ayırma. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Sinyal ve güç kablolarını ayır; ekranı sistem tasarımına uygun sonlandır ve gerekiyorsa kablo güzergâhını değiştir. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
4. Ekran ile iletken arasında izolasyon zayıflığı
Muhtemel nedenler: Kablo hasarı, nem, aşırı sıyırma, kimyasal etkilenme veya yaşlanma nedeniyle ekran ile damar arasında kaçak oluşması.
Kontrol: Devreyi ayırıp uygun izolasyon testini kablonun ve bağlı cihazların izin verdiği yöntemle yap; nem ve fiziksel hasarı kontrol et.
Çözüm: Hasarlı kabloyu değiştir ve nem girişini önle. Bağlı elektronik cihazların test gerilimine uygunluğu doğrulanmadan yüksek test gerilimi uygulama.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “4. Ekran ile iletken arasında izolasyon zayıflığı” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Devreyi ayırıp uygun izolasyon testini kablonun ve bağlı cihazların izin verdiği yöntemle yap; nem ve fiziksel hasarı kontrol et.
- 3 — Ölç / test et: Devreyi ayırıp uygun izolasyon testini kablonun ve bağlı cihazların izin verdiği yöntemle yap; nem ve fiziksel hasarı kontrol et.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Kablo hasarı, nem, aşırı sıyırma, kimyasal etkilenme veya yaşlanma nedeniyle ekran ile damar arasında kaçak oluşması. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Hasarlı kabloyu değiştir ve nem girişini önle. Bağlı elektronik cihazların test gerilimine uygunluğu doğrulanmadan yüksek test gerilimi uygulama. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
5. Güçlü elektromanyetik alan etkisi
Muhtemel nedenler: Motor, sürücü, kontaktör veya yüksek akımlı güç kablolarından yayılan elektromanyetik alanın hassas sinyal hattına kuplajı.
Kontrol: Sinyal kablosunun güç kablolarıyla paralel gittiği mesafeyi ve güzergâhı incele; parazit seviyesini yükler devreye girip çıkarken karşılaştır.
Çözüm: Güç ve sinyal güzergâhlarını ayır, uygun ekranlama/topraklama uygula ve gerekiyorsa metalik kanal veya uygun EMC önlemleri kullan.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “5. Güçlü elektromanyetik alan etkisi” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Sinyal kablosunun güç kablolarıyla paralel gittiği mesafeyi ve güzergâhı incele; parazit seviyesini yükler devreye girip çıkarken karşılaştır.
- 3 — Ölç / test et: Sinyal kablosunun güç kablolarıyla paralel gittiği mesafeyi ve güzergâhı incele; parazit seviyesini yükler devreye girip çıkarken karşılaştır.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Motor, sürücü, kontaktör veya yüksek akımlı güç kablolarından yayılan elektromanyetik alanın hassas sinyal hattına kuplajı. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Güç ve sinyal güzergâhlarını ayır, uygun ekranlama/topraklama uygula ve gerekiyorsa metalik kanal veya uygun EMC önlemleri kullan. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
Sinyal ve enstrümantasyon kabloları
Bu tip için sahada en az 5 yaygın arıza ve çözüm yaklaşımı bulunur.
1. Ölçüm değerinde dalgalanma
Muhtemel nedenler: EMI, gevşek klemens, ekranlama sorunu, analog ortak referans problemi veya kablo izolasyonundaki kaçaklar.
Kontrol: Sinyal değerini kaynağın yanında ve kontrol sistemi girişinde karşılaştır; klemensleri, ekranı ve kablo güzergâhını kontrol et.
Çözüm: Gevşek bağlantıyı düzelt, sinyal/güç ayrımını iyileştir ve ekranlamayı sistem tasarımına göre düzenle.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “1. Ölçüm değerinde dalgalanma” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Sinyal değerini kaynağın yanında ve kontrol sistemi girişinde karşılaştır; klemensleri, ekranı ve kablo güzergâhını kontrol et.
- 3 — Ölç / test et: Sinyal değerini kaynağın yanında ve kontrol sistemi girişinde karşılaştır; klemensleri, ekranı ve kablo güzergâhını kontrol et.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: EMI, gevşek klemens, ekranlama sorunu, analog ortak referans problemi veya kablo izolasyonundaki kaçaklar. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Gevşek bağlantıyı düzelt, sinyal/güç ayrımını iyileştir ve ekranlamayı sistem tasarımına göre düzenle. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
2. Sinyal seviyesinin düşük veya yüksek olması
Muhtemel nedenler: Kablo üzerinde gerilim düşümü, yanlış ölçekleme, yanlış ortak uç, bağlantı direnci veya transmitter çıkış problemi.
Kontrol: Kaynak çıkışını ve alıcı girişini ayrı ayrı ölç; 4–20 mA gibi akım sinyalinde hat akımını doğrudan ölçerek ölçeklemeyi kontrol et.
Çözüm: Sorunun kaynakta mı hatta mı alıcıda mı olduğunu ayır; bağlantıyı/ölçeklemeyi düzelt ve kablo direnci uygun değilse uygun kesit/güzergâh seç.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “2. Sinyal seviyesinin düşük veya yüksek olması” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Kaynak çıkışını ve alıcı girişini ayrı ayrı ölç; 4–20 mA gibi akım sinyalinde hat akımını doğrudan ölçerek ölçeklemeyi kontrol et.
- 3 — Ölç / test et: Kaynak çıkışını ve alıcı girişini ayrı ayrı ölç; 4–20 mA gibi akım sinyalinde hat akımını doğrudan ölçerek ölçeklemeyi kontrol et.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Kablo üzerinde gerilim düşümü, yanlış ölçekleme, yanlış ortak uç, bağlantı direnci veya transmitter çıkış problemi. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Sorunun kaynakta mı hatta mı alıcıda mı olduğunu ayır; bağlantıyı/ölçeklemeyi düzelt ve kablo direnci uygun değilse uygun kesit/güzergâh seç. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
3. Ekranlama bağlantısının hatalı olması
Muhtemel nedenler: Ekranın yanlış noktada sonlandırılması, ekranın kopuk olması veya ekranın sinyal iletkeniyle temas etmesi.
Kontrol: Ekran sürekliliğini ve iki uçtaki sonlandırmayı kontrol et; ekran ile damar arasında istenmeyen süreklilik olup olmadığını uygun testle doğrula.
Çözüm: EMC tasarımına uygun ekran sonlandırması yap; hasarlı ekranı veya kabloyu yenile.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “3. Ekranlama bağlantısının hatalı olması” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Ekran sürekliliğini ve iki uçtaki sonlandırmayı kontrol et; ekran ile damar arasında istenmeyen süreklilik olup olmadığını uygun testle doğrula.
- 3 — Ölç / test et: Ekran sürekliliğini ve iki uçtaki sonlandırmayı kontrol et; ekran ile damar arasında istenmeyen süreklilik olup olmadığını uygun testle doğrula.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Ekranın yanlış noktada sonlandırılması, ekranın kopuk olması veya ekranın sinyal iletkeniyle temas etmesi. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: EMC tasarımına uygun ekran sonlandırması yap; hasarlı ekranı veya kabloyu yenile. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
4. Topraklama kaynaklı parazit
Muhtemel nedenler: Farklı toprak referansları arasındaki potansiyel fark, ekran üzerinden dolaşan akımlar veya ortak referans hatası.
Kontrol: Sinyal kaynağı ile alıcı arasındaki referans noktalarını kontrol et; ölçümü tesis topraklama prosedürüne göre yap.
Çözüm: Topraklama ve eşpotansiyel bağlantıyı tesis tasarımına uygun düzelt; sinyal devresinde rastgele köprüler oluşturma.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “4. Topraklama kaynaklı parazit” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Sinyal kaynağı ile alıcı arasındaki referans noktalarını kontrol et; ölçümü tesis topraklama prosedürüne göre yap.
- 3 — Ölç / test et: Sinyal kaynağı ile alıcı arasındaki referans noktalarını kontrol et; ölçümü tesis topraklama prosedürüne göre yap.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Farklı toprak referansları arasındaki potansiyel fark, ekran üzerinden dolaşan akımlar veya ortak referans hatası. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Topraklama ve eşpotansiyel bağlantıyı tesis tasarımına uygun düzelt; sinyal devresinde rastgele köprüler oluşturma. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
5. Güç kablolarından elektromanyetik etkilenme
Muhtemel nedenler: Sinyal kablosunun motor/sürücü çıkışlarıyla uzun mesafe paralel döşenmesi veya yetersiz ekranlama.
Kontrol: Güzergâhı incele; motor/sürücü devreye girip çıktığında sinyalde değişim olup olmadığını karşılaştır.
Çözüm: Güç ve sinyal güzergâhlarını ayır, çapraz geçişleri mümkün olduğunca kısa yap ve uygun ekranlı kablo/EMC uygulaması kullan.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “5. Güç kablolarından elektromanyetik etkilenme” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Güzergâhı incele; motor/sürücü devreye girip çıktığında sinyalde değişim olup olmadığını karşılaştır.
- 3 — Ölç / test et: Güzergâhı incele; motor/sürücü devreye girip çıktığında sinyalde değişim olup olmadığını karşılaştır.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Sinyal kablosunun motor/sürücü çıkışlarıyla uzun mesafe paralel döşenmesi veya yetersiz ekranlama. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Güç ve sinyal güzergâhlarını ayır, çapraz geçişleri mümkün olduğunca kısa yap ve uygun ekranlı kablo/EMC uygulaması kullan. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
Kumanda kabloları
Bu tip için sahada en az 5 yaygın arıza ve çözüm yaklaşımı bulunur.
1. Kumanda sinyalinin gelmemesi
Muhtemel nedenler: Kopuk damar, açık stop/emniyet kontağı, yanlış klemens, ortak uç eksikliği veya çıkış kontağı arızası.
Kontrol: Şemaya göre sinyali kaynaktan başlayarak her klemens noktasında takip et; enerji kesikken süreklilik, enerjili ölçüm gerekiyorsa yetkin kişiyle uygun gerilim ölçümü yap.
Çözüm: Sinyalin kaybolduğu noktadaki bağlantı veya elemanı düzelt; sadece kabloyu değiştirmeden önce kumanda zincirinin tamamını doğrula.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “1. Kumanda sinyalinin gelmemesi” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Şemaya göre sinyali kaynaktan başlayarak her klemens noktasında takip et; enerji kesikken süreklilik, enerjili ölçüm gerekiyorsa yetkin kişiyle uygun gerilim ölçümü yap.
- 3 — Ölç / test et: Şemaya göre sinyali kaynaktan başlayarak her klemens noktasında takip et; enerji kesikken süreklilik, enerjili ölçüm gerekiyorsa yetkin kişiyle uygun gerilim ölçümü yap.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Kopuk damar, açık stop/emniyet kontağı, yanlış klemens, ortak uç eksikliği veya çıkış kontağı arızası. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Sinyalin kaybolduğu noktadaki bağlantı veya elemanı düzelt; sadece kabloyu değiştirmeden önce kumanda zincirinin tamamını doğrula. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
2. Aralıklı sinyal kaybı
Muhtemel nedenler: Titreşimle gevşeyen klemens, röle kontağında oksitlenme, hareketli kabloda iç kırılma veya kablo rakorunda mekanik gerilim.
Kontrol: Makine hareket ederken belirtiyi gözlemle; klemens sıkılığı, röle/kontak durumu ve hareketli kabloyu kontrol et.
Çözüm: Gevşek/oksitli bağlantıyı yenile, kablo sabitlemesini düzelt ve hareketli bölgede uygun kablo kullan.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “2. Aralıklı sinyal kaybı” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Makine hareket ederken belirtiyi gözlemle; klemens sıkılığı, röle/kontak durumu ve hareketli kabloyu kontrol et.
- 3 — Ölç / test et: Makine hareket ederken belirtiyi gözlemle; klemens sıkılığı, röle/kontak durumu ve hareketli kabloyu kontrol et.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Titreşimle gevşeyen klemens, röle kontağında oksitlenme, hareketli kabloda iç kırılma veya kablo rakorunda mekanik gerilim. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Gevşek/oksitli bağlantıyı yenile, kablo sabitlemesini düzelt ve hareketli bölgede uygun kablo kullan. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
3. Yanlış damar bağlantısı
Muhtemel nedenler: Şemaya göre yanlış terminale bağlama, damar numarasının karışması veya ortak uçların yanlış eşleştirilmesi.
Kontrol: Her iki uçtaki terminal numarasını şema ile karşılaştır; kablo sürekliliğini tek tek damar bazında doğrula.
Çözüm: Damarları doğru terminale al ve etiketlemeyi düzelt; enerji vermeden önce fonksiyon ve kısa devre kontrolü yap.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “3. Yanlış damar bağlantısı” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Her iki uçtaki terminal numarasını şema ile karşılaştır; kablo sürekliliğini tek tek damar bazında doğrula.
- 3 — Ölç / test et: Her iki uçtaki terminal numarasını şema ile karşılaştır; kablo sürekliliğini tek tek damar bazında doğrula.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Şemaya göre yanlış terminale bağlama, damar numarasının karışması veya ortak uçların yanlış eşleştirilmesi. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Damarları doğru terminale al ve etiketlemeyi düzelt; enerji vermeden önce fonksiyon ve kısa devre kontrolü yap. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
4. Parazit nedeniyle hatalı tetikleme
Muhtemel nedenler: Uzun kumanda hattı, güç kablolarıyla paralel güzergâh, röle bobini kaynaklı geçici gerilimler veya zayıf ekranlama.
Kontrol: Hatalı tetiklemeyi motor/sürücü/kontaktör devreye girerken gözlemle; güzergâhı ve ortak referansı kontrol et.
Çözüm: Kablo güzergâhını ayır, uygun bastırma/EMC önlemlerini ve ekranlamayı uygulay; kontrol devresinin gerilim sınıfına uygun eleman kullan.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “4. Parazit nedeniyle hatalı tetikleme” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Hatalı tetiklemeyi motor/sürücü/kontaktör devreye girerken gözlemle; güzergâhı ve ortak referansı kontrol et.
- 3 — Ölç / test et: Hatalı tetiklemeyi motor/sürücü/kontaktör devreye girerken gözlemle; güzergâhı ve ortak referansı kontrol et.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Uzun kumanda hattı, güç kablolarıyla paralel güzergâh, röle bobini kaynaklı geçici gerilimler veya zayıf ekranlama. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Kablo güzergâhını ayır, uygun bastırma/EMC önlemlerini ve ekranlamayı uygulay; kontrol devresinin gerilim sınıfına uygun eleman kullan. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
5. Klemens veya konnektör temassızlığı
Muhtemel nedenler: Yetersiz sıkma, titreşim, oksitlenme, uygun olmayan kablo ucu veya konnektörün mekanik kilidinin tam oturmaması.
Kontrol: Enerjiyi kes; bağlantıyı görsel ve mekanik olarak kontrol et, gerekiyorsa uygun torkla sık ve iletken çekme testi yap.
Çözüm: Hasarlı terminali değiştir, uygun kablo ucu kullan ve titreşimli ortamda bağlantıyı mekanik olarak destekle.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “5. Klemens veya konnektör temassızlığı” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Enerjiyi kes; bağlantıyı görsel ve mekanik olarak kontrol et, gerekiyorsa uygun torkla sık ve iletken çekme testi yap.
- 3 — Ölç / test et: Enerjiyi kes; bağlantıyı görsel ve mekanik olarak kontrol et, gerekiyorsa uygun torkla sık ve iletken çekme testi yap.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Yetersiz sıkma, titreşim, oksitlenme, uygun olmayan kablo ucu veya konnektörün mekanik kilidinin tam oturmaması. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Hasarlı terminali değiştir, uygun kablo ucu kullan ve titreşimli ortamda bağlantıyı mekanik olarak destekle. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
Enerji ve güç kabloları
Bu tip için sahada en az 5 yaygın arıza ve çözüm yaklaşımı bulunur.
1. Aşırı yüklenme
Muhtemel nedenler: Kablonun sürekli taşıdığı akımın seçilen kesit ve döşeme koşullarına göre izin verilen akımı aşması; grup döşeme ve ortam sıcaklığı da etkiler.
Kontrol: Yük akımını ölç ve kablo kesiti, döşeme yöntemi, ortam sıcaklığı ve gruplanma düzeltme katsayılarıyla karşılaştır.
Çözüm: Yükü/kabloyu uygun şekilde boyutlandır; gerekirse kesiti artır, döşeme koşulunu iyileştir veya yükü böl. Koruma ayarını sadece kablo kapasitesini aşacak şekilde yükseltme.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “1. Aşırı yüklenme” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Yük akımını ölç ve kablo kesiti, döşeme yöntemi, ortam sıcaklığı ve gruplanma düzeltme katsayılarıyla karşılaştır.
- 3 — Ölç / test et: Yük akımını ölç ve kablo kesiti, döşeme yöntemi, ortam sıcaklığı ve gruplanma düzeltme katsayılarıyla karşılaştır.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Kablonun sürekli taşıdığı akımın seçilen kesit ve döşeme koşullarına göre izin verilen akımı aşması; grup döşeme ve ortam sıcaklığı da etkiler. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Yükü/kabloyu uygun şekilde boyutlandır; gerekirse kesiti artır, döşeme koşulunu iyileştir veya yükü böl. Koruma ayarını sadece kablo kapasitesini aşacak şekilde yükseltme. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
2. Gerilim düşümünün yüksek olması
Muhtemel nedenler: Hat uzunluğunun fazla olması, kesitin yetersizliği, yüksek akım veya bağlantı noktalarındaki ek direnç.
Kontrol: Kablo giriş ve çıkış gerilimini yük altında ölç; hesaplanan gerilim düşümü ile karşılaştır ve klemenslerde lokal düşüm ara.
Çözüm: Kesiti büyüt, hattı kısalt veya yük dağılımını değiştir; gevşek/oksitli bağlantıların oluşturduğu ek direnci gider.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “2. Gerilim düşümünün yüksek olması” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Kablo giriş ve çıkış gerilimini yük altında ölç; hesaplanan gerilim düşümü ile karşılaştır ve klemenslerde lokal düşüm ara.
- 3 — Ölç / test et: Kablo giriş ve çıkış gerilimini yük altında ölç; hesaplanan gerilim düşümü ile karşılaştır ve klemenslerde lokal düşüm ara.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Hat uzunluğunun fazla olması, kesitin yetersizliği, yüksek akım veya bağlantı noktalarındaki ek direnç. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Kesiti büyüt, hattı kısalt veya yük dağılımını değiştir; gevşek/oksitli bağlantıların oluşturduğu ek direnci gider. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
3. Fazlardan birinin kopması
Muhtemel nedenler: Sigorta/koruma açması, kablo damarı kopması, klemens gevşemesi veya kontaktör kutbunun temas etmemesi.
Kontrol: Üç fazın gerilimlerini ve motor tarafındaki faz varlığını güvenli ölçüm yöntemiyle kontrol et; enerji kesikken süreklilik ve bağlantıları incele.
Çözüm: Kopuk damar, sigorta veya bağlantı problemini gider; motoru iki fazda çalıştırmaya devam etme.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “3. Fazlardan birinin kopması” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Üç fazın gerilimlerini ve motor tarafındaki faz varlığını güvenli ölçüm yöntemiyle kontrol et; enerji kesikken süreklilik ve bağlantıları incele.
- 3 — Ölç / test et: Üç fazın gerilimlerini ve motor tarafındaki faz varlığını güvenli ölçüm yöntemiyle kontrol et; enerji kesikken süreklilik ve bağlantıları incele.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Sigorta/koruma açması, kablo damarı kopması, klemens gevşemesi veya kontaktör kutbunun temas etmemesi. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Kopuk damar, sigorta veya bağlantı problemini gider; motoru iki fazda çalıştırmaya devam etme. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
4. Kablo başında aşırı ısınma
Muhtemel nedenler: Gevşek klemens, yetersiz sıkma torku, oksitlenme, uygunsuz kablo pabucu veya kesitin bağlantı noktasında daralması.
Kontrol: Termal izleri, renk değişimini ve bağlantı sıkılığını kontrol et; yük altında uygun yöntemle bağlantı noktasındaki sıcaklık farkını değerlendir.
Çözüm: Bağlantıyı uygun tork ve kablo pabucuyla yenile; yanmış terminal/kabloyu değiştir ve tekrar eden ısınmada akım/kesit hesabını kontrol et.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “4. Kablo başında aşırı ısınma” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Termal izleri, renk değişimini ve bağlantı sıkılığını kontrol et; yük altında uygun yöntemle bağlantı noktasındaki sıcaklık farkını değerlendir.
- 3 — Ölç / test et: Termal izleri, renk değişimini ve bağlantı sıkılığını kontrol et; yük altında uygun yöntemle bağlantı noktasındaki sıcaklık farkını değerlendir.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Gevşek klemens, yetersiz sıkma torku, oksitlenme, uygunsuz kablo pabucu veya kesitin bağlantı noktasında daralması. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Bağlantıyı uygun tork ve kablo pabucuyla yenile; yanmış terminal/kabloyu değiştir ve tekrar eden ısınmada akım/kesit hesabını kontrol et. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
5. İzolasyon zayıflığı veya toprak kaçağı
Muhtemel nedenler: Kablo yaşlanması, nem, mekanik hasar, aşırı sıcaklık veya kılıfın kesilmesi.
Kontrol: Devreyi tamamen ayırarak uygun izolasyon testini bağlı ekipmanın izin verdiği test gerilimiyle yap; kaçak noktasını bölümlere ayırarak ara.
Çözüm: Hasarlı kabloyu değiştir, nem girişini ve mekanik hasar kaynağını gider. İzolasyon testini elektronik ekipman bağlıyken rastgele uygulama.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “5. İzolasyon zayıflığı veya toprak kaçağı” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Devreyi tamamen ayırarak uygun izolasyon testini bağlı ekipmanın izin verdiği test gerilimiyle yap; kaçak noktasını bölümlere ayırarak ara.
- 3 — Ölç / test et: Devreyi tamamen ayırarak uygun izolasyon testini bağlı ekipmanın izin verdiği test gerilimiyle yap; kaçak noktasını bölümlere ayırarak ara.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Kablo yaşlanması, nem, mekanik hasar, aşırı sıcaklık veya kılıfın kesilmesi. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Hasarlı kabloyu değiştir, nem girişini ve mekanik hasar kaynağını gider. İzolasyon testini elektronik ekipman bağlıyken rastgele uygulama. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
Çok damarlı kablolar
Bu tip için sahada en az 5 yaygın arıza ve çözüm yaklaşımı bulunur.
1. Damarlar arası izolasyon hasarı
Muhtemel nedenler: Sıyırma sırasında damar izolasyonunun kesilmesi, aşırı bükülme, ısı veya kimyasal yaşlanma.
Kontrol: Enerjiyi ayırıp damar-damar ve damar-ekran/şase izolasyonunu uygun test yöntemiyle kontrol et; hasarın konumunu görsel olarak ara.
Çözüm: Hasarlı kabloyu değiştir veya üretici tarafından izin verilen şekilde onar; aynı hasarın oluşmasına neden olan montaj şartını düzelt.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “1. Damarlar arası izolasyon hasarı” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Enerjiyi ayırıp damar-damar ve damar-ekran/şase izolasyonunu uygun test yöntemiyle kontrol et; hasarın konumunu görsel olarak ara.
- 3 — Ölç / test et: Enerjiyi ayırıp damar-damar ve damar-ekran/şase izolasyonunu uygun test yöntemiyle kontrol et; hasarın konumunu görsel olarak ara.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Sıyırma sırasında damar izolasyonunun kesilmesi, aşırı bükülme, ısı veya kimyasal yaşlanma. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Hasarlı kabloyu değiştir veya üretici tarafından izin verilen şekilde onar; aynı hasarın oluşmasına neden olan montaj şartını düzelt. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
2. Bir damarın kopması
Muhtemel nedenler: Kabloyu çekme, bükme, titreşim veya klemens yakınında mekanik zorlanma.
Kontrol: Her damarı ayrı ayrı süreklilik açısından kontrol et; arızanın kabloyu hareket ettirince ortaya çıkıp çıkmadığını gözlemle.
Çözüm: Kopuk damarı içeren kabloyu uygun şekilde değiştir; mekanik sabitlemeyi ve bükülme koşullarını düzelt.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “2. Bir damarın kopması” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Her damarı ayrı ayrı süreklilik açısından kontrol et; arızanın kabloyu hareket ettirince ortaya çıkıp çıkmadığını gözlemle.
- 3 — Ölç / test et: Her damarı ayrı ayrı süreklilik açısından kontrol et; arızanın kabloyu hareket ettirince ortaya çıkıp çıkmadığını gözlemle.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Kabloyu çekme, bükme, titreşim veya klemens yakınında mekanik zorlanma. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Kopuk damarı içeren kabloyu uygun şekilde değiştir; mekanik sabitlemeyi ve bükülme koşullarını düzelt. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
3. Kablo ucunda damarların karışması
Muhtemel nedenler: Yanlış etiketleme, iki ucun farklı numaralandırılması veya montaj sırasında damarların yanlış terminale alınması.
Kontrol: Kablo numaralarını şema ile karşılaştır ve uçtan uca süreklilik testiyle her damarın karşılığını doğrula.
Çözüm: Damarları doğru terminallere bağla ve iki uçta aynı etiketleme standardını kullan.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “3. Kablo ucunda damarların karışması” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Kablo numaralarını şema ile karşılaştır ve uçtan uca süreklilik testiyle her damarın karşılığını doğrula.
- 3 — Ölç / test et: Kablo numaralarını şema ile karşılaştır ve uçtan uca süreklilik testiyle her damarın karşılığını doğrula.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Yanlış etiketleme, iki ucun farklı numaralandırılması veya montaj sırasında damarların yanlış terminale alınması. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Damarları doğru terminallere bağla ve iki uçta aynı etiketleme standardını kullan. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
4. Dış kılıfın mekanik hasarı
Muhtemel nedenler: Keskin kenar, ezilme, sıkışma, çekme veya uygun olmayan kablo rakoru.
Kontrol: Kılıfın hasarlı bölgesini ve kablonun geçtiği mekanik güzergâhı incele; damar izolasyonuna kadar hasar ilerlemiş mi kontrol et.
Çözüm: Mekanik korumayı düzelt ve hasarlı kabloyu değiştir; yalnızca dıştan bantlamakla ciddi izolasyon hasarını gizleme.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “4. Dış kılıfın mekanik hasarı” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Kılıfın hasarlı bölgesini ve kablonun geçtiği mekanik güzergâhı incele; damar izolasyonuna kadar hasar ilerlemiş mi kontrol et.
- 3 — Ölç / test et: Kılıfın hasarlı bölgesini ve kablonun geçtiği mekanik güzergâhı incele; damar izolasyonuna kadar hasar ilerlemiş mi kontrol et.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Keskin kenar, ezilme, sıkışma, çekme veya uygun olmayan kablo rakoru. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Mekanik korumayı düzelt ve hasarlı kabloyu değiştir; yalnızca dıştan bantlamakla ciddi izolasyon hasarını gizleme. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
5. Klemenslerde gevşek bağlantı
Muhtemel nedenler: Yetersiz sıkma, titreşim, yanlış kesitli kablo ucu veya uygun olmayan klemens kullanımı.
Kontrol: Enerjiyi kesip bağlantıları kontrol et; klemens ve kablo ucunda ısınma/oksitlenme izi ara.
Çözüm: Uygun kablo ucu ve üretici torkuyla bağlantıyı yenile; titreşimli uygulamada uygun terminal ve sabitleme kullan.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “5. Klemenslerde gevşek bağlantı” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Enerjiyi kesip bağlantıları kontrol et; klemens ve kablo ucunda ısınma/oksitlenme izi ara.
- 3 — Ölç / test et: Enerjiyi kesip bağlantıları kontrol et; klemens ve kablo ucunda ısınma/oksitlenme izi ara.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Yetersiz sıkma, titreşim, yanlış kesitli kablo ucu veya uygun olmayan klemens kullanımı. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Uygun kablo ucu ve üretici torkuyla bağlantıyı yenile; titreşimli uygulamada uygun terminal ve sabitleme kullan. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
Tek damarlı kablolar
Bu tip için sahada en az 5 yaygın arıza ve çözüm yaklaşımı bulunur.
1. İzolasyon çatlaması veya sertleşmesi
Muhtemel nedenler: Aşırı sıcaklık, UV, kimyasal etki, yaşlanma veya uygun olmayan kablo tipi.
Kontrol: Kılıf/izolasyonu görsel olarak incele ve çalışma sıcaklığını kablonun sınıfıyla karşılaştır.
Çözüm: Uygun çevre sınıfında kablo kullan; ısı/UV/kimyasal kaynağını azalt ve çatlamış kabloyu değiştir.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “1. İzolasyon çatlaması veya sertleşmesi” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Kılıf/izolasyonu görsel olarak incele ve çalışma sıcaklığını kablonun sınıfıyla karşılaştır.
- 3 — Ölç / test et: Kılıf/izolasyonu görsel olarak incele ve çalışma sıcaklığını kablonun sınıfıyla karşılaştır.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Aşırı sıcaklık, UV, kimyasal etki, yaşlanma veya uygun olmayan kablo tipi. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Uygun çevre sınıfında kablo kullan; ısı/UV/kimyasal kaynağını azalt ve çatlamış kabloyu değiştir. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
2. İletken kopması
Muhtemel nedenler: Kabloya aşırı çekme, keskin bükme, tekrarlı hareket veya bağlantı noktasında mekanik yük.
Kontrol: Enerji kesikken süreklilik ölç; özellikle klemens ve rakor yakınında iletkenin kırılıp kırılmadığını kontrol et.
Çözüm: Kabloyu uygun mekanik sabitlemeyle değiştir; kabloya terminal üzerinden çekme yükü bindirme.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “2. İletken kopması” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Enerji kesikken süreklilik ölç; özellikle klemens ve rakor yakınında iletkenin kırılıp kırılmadığını kontrol et.
- 3 — Ölç / test et: Enerji kesikken süreklilik ölç; özellikle klemens ve rakor yakınında iletkenin kırılıp kırılmadığını kontrol et.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Kabloya aşırı çekme, keskin bükme, tekrarlı hareket veya bağlantı noktasında mekanik yük. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Kabloyu uygun mekanik sabitlemeyle değiştir; kabloya terminal üzerinden çekme yükü bindirme. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
3. Klemens bağlantısında gevşeme
Muhtemel nedenler: Yetersiz tork, titreşim, uygun olmayan pabuç veya bakır/alüminyum iletken bağlantısında uyumsuz aksesuar.
Kontrol: Bağlantıyı enerjisiz durumda kontrol et; renk değişimi/ısınma izi ara ve üretici bağlantı torkunu kullan.
Çözüm: Klemensi/pabucu uygun tip ile yenile ve doğru torkta sık; tekrar eden titreşimi gider.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “3. Klemens bağlantısında gevşeme” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Bağlantıyı enerjisiz durumda kontrol et; renk değişimi/ısınma izi ara ve üretici bağlantı torkunu kullan.
- 3 — Ölç / test et: Bağlantıyı enerjisiz durumda kontrol et; renk değişimi/ısınma izi ara ve üretici bağlantı torkunu kullan.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Yetersiz tork, titreşim, uygun olmayan pabuç veya bakır/alüminyum iletken bağlantısında uyumsuz aksesuar. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Klemensi/pabucu uygun tip ile yenile ve doğru torkta sık; tekrar eden titreşimi gider. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
4. Aşırı ısınma
Muhtemel nedenler: Aşırı akım, yetersiz kesit, kötü havalandırma, grup döşeme etkisi veya gevşek bağlantı.
Kontrol: Yük akımını ölç; kablonun döşeme şekli, ortam sıcaklığı ve bağlantı noktalarını kontrol et.
Çözüm: Kesiti ve döşeme koşullarını düzelt; gevşek bağlantıyı yenile ve yükü kablo kapasitesine uygun hale getir.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “4. Aşırı ısınma” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Yük akımını ölç; kablonun döşeme şekli, ortam sıcaklığı ve bağlantı noktalarını kontrol et.
- 3 — Ölç / test et: Yük akımını ölç; kablonun döşeme şekli, ortam sıcaklığı ve bağlantı noktalarını kontrol et.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Aşırı akım, yetersiz kesit, kötü havalandırma, grup döşeme etkisi veya gevşek bağlantı. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Kesiti ve döşeme koşullarını düzelt; gevşek bağlantıyı yenile ve yükü kablo kapasitesine uygun hale getir. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.
5. Yanlış kesit seçimi
Muhtemel nedenler: Yük akımının, hat uzunluğunun, gerilim düşümünün ve döşeme koşullarının birlikte değerlendirilmemesi.
Kontrol: Sürekli yük akımını, kalkış/tepe akımını, hat uzunluğunu ve döşeme yöntemini hesapla; gerilim düşümünü ayrıca kontrol et.
Çözüm: Uygun kesiti seç ve koruma cihazını kablo kapasitesiyle koordineli belirle; yalnızca nominal akıma bakarak kesit seçme.
- 1 — Belirtiyi doğrula: “5. Yanlış kesit seçimi” arızasının ne zaman ve hangi çalışma koşulunda oluştuğunu kaydet.
- 2 — Güvenlik ve fiziksel kontrol: Sürekli yük akımını, kalkış/tepe akımını, hat uzunluğunu ve döşeme yöntemini hesapla; gerilim düşümünü ayrıca kontrol et.
- 3 — Ölç / test et: Sürekli yük akımını, kalkış/tepe akımını, hat uzunluğunu ve döşeme yöntemini hesapla; gerilim düşümünü ayrıca kontrol et.
- 4 — Karşılaştır ve ayır: Yük akımının, hat uzunluğunun, gerilim düşümünün ve döşeme koşullarının birlikte değerlendirilmemesi. Normal değer dışındaysa elektriksel, mekanik, çevresel veya parametre kaynaklı olasılıkları birbirinden ayır.
- 5 — Sonucu doğrula: Uygun kesiti seç ve koruma cihazını kablo kapasitesiyle koordineli belirle; yalnızca nominal akıma bakarak kesit seçme. Ardından aynı çalışma koşulunda fonksiyon testini tekrarla.